काठमाडौँ। आज गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमी पर्व मनाइँदैछ। देशभर हिन्दू धर्मावलम्बीले गणेशको पूजा तथा सप्तऋषिको आराधना गरी यी पर्व मनाउँदै छन् ।

विशेषगरी ऋषिपञ्चमीका दिन सप्तऋषिको पूजाआराधना गर्ने धार्मिक परम्परा छ । महिलाहरूले बिहानै उठेर नजिकका नदी, खोला, ताल, तलैया तथा पोखरीमा गई स्नान गर्ने र त्यसपछि विधिपूर्वक सप्तऋषिको पूजा गर्ने चलन छ ।

स्नानपछि अरुन्धतीसहित अत्रि, गौतम, भारद्वाज, जमदग्नि, वशिष्ठ, कश्यप र विश्वामित्र ऋषिको पूजा गरिन्छ । सप्तऋषिको पूजा गर्ने भएकाले भाद्र शुक्ल पञ्चमीलाई ऋषिपञ्चमी भनिएको धार्मिक मान्यता छ । यस दिन महिलाहरूले आफ्नो धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्पराअनुसार व्रत तथा पूजाआराधना गर्ने गर्छन् ।

ऋषिपञ्चमीको अवसरमा काठमाडौँको टेकु, मूलपानीलगायत देशभरका ऋषेश्वर मन्दिरमा बिहानैदेखि श्रद्धालु महिला भक्तजनको घुइँचो लागेको छ । विभिन्न स्थानमा नदी, खोला तथा जलाशयमा स्नान गर्ने र मन्दिरमा पुगेर सप्तऋषिको पूजा गर्ने महिलाको भीड देखिएको छ ।

यस वर्ष गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमी पर्व एकै दिन परेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले स्वीकृति दिएका पात्रोमा उल्लेख छ । गणेश चतुर्थीका अवसरमा गणेश मन्दिरमा समेत बिहानैदेखि भक्तजनको चहलपहल बढेको छ । श्रद्धालुले भगवान् गणेशको पूजा, आराधना तथा दर्शन गरी सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गरिरहेका छन् ।

भाद्रशुक्ल द्वितीयाका दिन आइतबार दर खाएसँगै यस वर्षको तीज पर्व शुरू भएको थियो । त्यसको भोलिपल्ट भाद्रशुक्ल तृतीयाका दिन महिलाले निराहार तथा फलाहार व्रत बसेर भगवान् शिवको पूजा, उपासना गरेका थिए ।

तीजको अवसरमा विगतका वर्षमा जस्तो यस वर्ष भने उल्लास र रौनक देखिएन । गएको भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट ठूलो जनधनको क्षति भएपछि त्यसको पीडाका कारण तीज पर्वमा विगतको जस्तो उत्साह नदेखिएको हो । बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित परिवारप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँदै धेरै स्थानमा तीजका कार्यक्रमलाई सामान्य र सीमित बनाइएको थियो ।

तीजको अन्तिम दिनका रूपमा ऋषिपञ्चमीलाई लिने गरिन्छ । आज सप्तऋषिको पूजाआराधना गरेसँगै यस वर्षको तीज पर्व औपचारिक रूपमा समापन हुनेछ ।

ऋषिपञ्चमीमा विशेषगरी महिलाले बिहानै स्नान गरी शुद्ध भई सप्तऋषिको पूजा गर्ने र आफ्नो परम्पराअनुसार व्रत तथा धार्मिक अनुष्ठान गर्ने गर्छन् ।

यसरी गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमी एकै दिन परेकाले आज देशभर धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधि बढेको छ ।

मन्दिर तथा तीर्थस्थलमा भक्तजनको चहलपहलसँगै विभिन्न स्थानमा परम्परागत विधिअनुसार पूजा तथा आराधना भइरहेको छ।

३० भदौ २०८३, मंगलवार ०७:०० बजे प्रकाशित