थारू समुदायको ठूलो पर्व माघी आँगनमै आएपनि यस वर्ष थारु बस्ती भने सुनसान बनेका छन् । यतिबेला गञ्जायमान हुने कैलाली कञ्चनपुरका थारू बस्तीमा अहिले माघीको रौनक छैन । विश्व महामारीका रुपमा फैलिएको कोरोनाभाइरस (कोभिड–१९)को तेस्रो भेरियन्ट ‘ओमिक्रोन’ फैलिन थालेपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालय कैलालीले मेला, महोत्सव तथा भिडभाड नगर्न सूचना जारी गरेपछि यहाँका थारु बस्तीमा माघीको चहलपहल नभएको हो ।

सरकारले जारी गरेको सूचनाअनुसार भिडभाड गर्न नहुने भनेपछि आफ्नो पुर्खौदेखि मनाउँदै आएको माघी पर्व मनाउने कि नमनाउने भन्नेमा अलमल भएको कैलालीको गौरीगंगा नगरपालिका–७, कैलाशपुरका पूर्व भलमन्सा तुलाराम जोगी थारूले बताए । उनले माघी पर्व मनाउने, नमनाउने वा मनाइहाले कसरी मनाउने भन्ने विषयमा सरोकारवालहरुबीच छलफल गरेर निर्णय गरिने बताए । ‘पुस मसान्तका दिन गाउँमा भलमन्सा, चौकीदार, साहू महार्जनको बैठक बसाउँदैछौं,’ उनले भने, ‘यही छलफलबाट माघी मनाउने कि नमनाउने भन्ने विषयमा निर्णयमा पुग्छौं ।’

थारू समुदायले माघे संक्रान्तिलाई नयाँ वर्षको रुपमा र पुसको अन्तिम दिनलाई पुरानो वर्षको अन्तिम दिनका रूपमा मनाउने गर्छन् । पुरानो वर्षको बिदाईका रुपमा पुसको अन्तिम दिन (जीता) बङ्गुर मार्ने प्रचलन छ । ‘जीता’ को प्रशादसँगै रातभर जाग्राम बस्दै मघौटा धमार, झुम्रा नाँच नाच्ने गर्दछन् ।

माघी मान्न आफ्ना आफन्तलाई उनीहरुले सातादिन अघि नै निम्तो दिइसक्छन् । माघी मान्न आउनेको लिष्ट तयार भएर सोही अनुसार आफ्नो घरमा खान्की तथा बङ्गुरको मासु (जीता) अर्डर गर्छन् । यसपालि पनि धेरैले जीता (बंगुरको मासु) अर्डर गरिसकेको भए पनि अहिले आएर प्रशासनले धेरै जमघट गर्न नपाइने सूचना जारी गरेकोले पाहुनालाई बोलाउने या नबोलाउने भन्नेमा थारू समुदाय अलमलिएका हुन् ।

माघी आउनु एक साता अघिदेखि नै थारू गाउँमा मघौटा, धमार झुम्रा नाचले चहलपहल बढी सक्थ्यो । यस्तै थारूहरू माघ महिनामा भलमन्सा, चौकीदार र गुरुवाको चयनका लागि पनि तयारी गर्ने हुँदा गाउँगाउँमा नयाँ गुरुवा र भलमन्सा चुन्नका लागि चहलपहल भइरहेको हुन्थ्यो । तर, यसपालि भने अहिलेसम्म चहलपहल बढेको छैन । कोरोनाका कारण जमघट हुन नपाउने र मनोरन्जनमा सरकारले रोक लगाएपछि थारु बस्तीमा माघीको रौनक हुन सकेको छैन ।

३० पुस २०७८, शुक्रवार १२:२७ बजे प्रकाशित